UPI: ప్రపంచానికే ఆదర్శంగా భారత డిజిటల్ పేమెంట్స్

భారత డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థలో సమూల మార్పులు తీసుకొచ్చి, సామాన్యుడి ఆర్థిక లావాదేవీల ముఖచిత్రాన్ని మార్చేసిన యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (యూపీఐ) విజయవంతంగా పదేళ్ల ప్రస్థానాన్ని పూర్తి చేసుకుంది. ఈ దశాబ్ది ఉత్సవాల సందర్భంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం యూపీఐ సాధించిన అద్భుతమైన మైలురాళ్లను, గణాంకాలను వెల్లడించింది. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న మొత్తం రియల్-టైమ్ చెల్లింపుల లావాదేవీల్లో ఏకంగా 49 శాతం వాటాను కైవసం చేసుకుని భారత్ అగ్రస్థానంలో నిలిచిందని ప్రభుత్వం సగర్వంగా ప్రకటించింది. గణాంకాలను పరిశీలిస్తే యూపీఐ సాధించిన అపూర్వ వృద్ధి అర్థమవుతుంది. కేవలం 2026 జనవరి నెలలోనే యూపీఐ ద్వారా రికార్డు స్థాయిలో 21.70 బిలియన్ల లావాదేవీలు జరిగాయి. వీటి విలువ అక్షరాలా రూ.28.33 లక్షల కోట్లు కావడం గమనార్హం. ప్రస్తుతం దేశంలోని మొత్తం రిటైల్ డిజిటల్ లావాదేవీల్లో 81 శాతం కేవలం యూపీఐ ద్వారానే జరుగుతున్నాయి. ప్రారంభమైన నాటి నుంచి పరిశీలిస్తే, లావాదేవీల పరిమాణం పరంగా 12,000 రెట్లు, విలువల పరంగా 4,000 రెట్లకు పైగా అసాధారణ వృద్ధిని యూపీఐ నమోదు చేసింది. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (ఐఎంఎఫ్) సంస్థ సైతం యూపీఐని ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రియల్-టైమ్ చెల్లింపుల వ్యవస్థగా కితాబునిచ్చింది.

కేవలం పెద్ద పెద్ద షాపింగ్ మాల్స్, వ్యాపారాలకే పరిమితం కాకుండా యూపీఐ నేడు సామాన్యుడి దైనందిన జీవితంలో అంతర్భాగమైంది. ఆటోరిక్షా డ్రైవర్లు, వీధి వ్యాపారుల నుంచి మొదలుకొని మారుమూల గ్రామీణ మార్కెట్ల వరకు యూపీఐ సేవలు విస్తృతంగా చేరువయ్యాయి.పట్టణ, గ్రా­మీణ ప్రాం­తాల మధ్య ఉన్న డి­జి­ట­ల్ వ్య­త్యా­సా­న్ని తగ్గిం­చి, అసం­ఘ­టిత రం­గా­న్ని సైతం అధి­కా­రిక ఆర్థిక వ్య­వ­స్థ­లో­కి తీ­సు­కొ­స్తూ ఆర్థిక సమ్మి­ళి­త­త్వా­ని­కి ఇది బల­మైన పు­నా­ది వే­సిం­ద­ని ప్ర­భు­త్వం పే­ర్కొం­ది. భారత యూ­పీఐ వ్య­వ­స్థ పని­తీ­రు, భద్రత, లా­వా­దే­వీల వే­గా­న్ని ప్ర­పంచ బ్యాం­కు, ఐఎం­ఎ­ఫ్‌ లాం­టి అం­త­ర్జా­తీయ సం­స్థ­లు సైతం ప్ర­శం­సిం­చా­యి. దీ­ని­కి ని­ద­ర్శ­నం­గా­నే ప్ర­స్తు­తం యూఏఈ, సిం­గ­పూ­ర్, ఫ్రా­న్స్, శ్రీ­లంక, మా­రి­ష­స్ సహా ఎని­మి­ది దే­శా­ల్లో యూ­పీఐ సే­వ­లు అం­దు­బా­టు­లో­కి వచ్చా­యి.

భవి­ష్య­త్ వి­ని­యో­గ­దా­రుల అవ­స­రా­ల­కు అను­గు­ణం­గా ఎప్ప­టి­క­ప్పు­డు కొ­త్త హం­గు­లు అద్దు­కుం­టూ సాం­కే­తి­కం­గా­నూ యూ­పీఐ అప్‌­గ్రే­డ్ అవు­తోం­ది. చి­న్న­పా­టి లా­వా­దే­వీల కోసం యూ­పీఐ లైట్, క్ర­మం తప్ప­ని చె­ల్లిం­పుల కోసం యూ­పీఐ ఆటో­పే, అలా­గే క్రె­డి­ట్ ఆన్ యూ­పీఐ వంటి వి­నూ­త్న సే­వ­ల­ను ఇప్ప­టి­కే అం­దు­బా­టు­లో­కి తె­చ్చా­రు. కే­వ­లం దశా­బ్ద కా­లం­లో­నే పూ­ర్తి­గా స్వ­దే­శీ పరి­జ్ఞా­నం­తో అభి­వృ­ద్ధి చే­సిన ఈ వ్య­వ­స్థ, నేడు యా­వ­త్ ప్ర­పం­చా­ని­కే ఆద­ర్శం­గా ని­ల­వ­డం వి­శే­షం. యూ­పీఐ కే­వ­లం లా­వా­దే­వీల వే­గా­ని­కే పరి­మి­తం కా­కుం­డా, అత్యు­న్నత స్థా­యి భద్ర­తా ప్ర­మా­ణా­ల­ను పా­టి­స్తూ సా­మా­న్యు­డి­లో నమ్మ­కా­న్ని కలి­గిం­చిం­ది. ఆర్టి­ఫి­షి­య­ల్ ఇం­టె­లి­జె­న్స్ (AI) మరి­యు మె­షి­న్ లె­ర్నిం­గ్ వంటి అత్యా­ధు­నిక సాం­కే­తి­క­త­ల­ను జో­డిం­చ­డం ద్వా­రా సై­బ­ర్ మో­సా­ల­ను అరి­క­ట్ట­డం­లో­నూ ఈ వ్య­వ­స్థ ముం­దం­జ­లో ఉంది. ము­ఖ్యం­గా ఇం­ట­ర్నె­ట్ సౌ­క­ర్యం లేని మా­రు­మూల ప్రాం­తా­ల్లో కూడా చె­ల్లిం­పు­లు జరి­పే­లా తీ­సు­కు­వ­చ్చిన 'యూ­పీఐ 123 పే' వంటి ఫీ­చ­ర్లు, డి­జి­ట­ల్ అక్ష­రా­స్యత తక్కు­వ­గా ఉన్న ప్ర­జ­ల­ను సైతం డి­జి­ట­ల్ ఆర్థిక వ్య­వ­స్థ­లో భా­గ­స్వా­ము­ల­ను చే­శా­యి.