BUDGET2026: వికసిత భారతే లక్ష్యంగా.. బడ్జెట్ @2026
ఆదివారమే బడ్జెట్ ధమాకా... తొమ్మిదోసారి నిర్మలమ్మ పద్దు... మారిన బడ్జెట్ సంప్రదాయాలు.. ట్యాక్స్ పేయర్ల భారీ ఆశలు
ఈ ఆదివారం యావత్ భారతదేశం కళ్లు పార్లమెంట్ వైపే ఉండబోతున్నాయి. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ వరుసగా తొమ్మిదోసారి కేంద్ర బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టనున్నారు. సాధారణంగా బడ్జెట్ అంటే పనిదినాల్లో ప్రవేశపెట్టడం మనకు తెలుసు. కానీ ఇటీవలి చరిత్రలో తొలిసారిగా ఒక ఆదివారం నాడు అంటే ఫిబ్రవరి 1, 2026 న కేంద్ర బడ్జెట్ను ప్రవేశపెడుతుండటం విశేషం. ఈ అరుదైన నిర్ణయం వెనుక లోతైన ఆర్థిక వ్యూహం దాగి ఉంది. ఆదివారం బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడం వల్ల స్టాక్ మార్కెట్లకు, ఆర్థిక విశ్లేషకులకు ఆ ప్రతిపాదనలను నిశితంగా పరిశీలించే సమయం దొరుకుతుంది. తద్వారా సోమవారం ఉదయానికి ఇన్వెస్టర్లు ఒక స్పష్టమైన అవగాహనతో మార్కెట్లోకి అడుగుపెట్టడానికి వీలవుతుంది. ఈ వినూత్న మార్పు పట్ల ఇన్వెస్టర్లు హర్షం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
బడ్జెట్ ప్రయాణాన్ని నిశితంగా గమనిస్తే గత దశాబ్ద కాలంలో అనేక పాత సంప్రదాయాలకు స్వస్తి పలికినట్లు కనిపిస్తుంది. గతంలో ఫిబ్రవరి చివరి పనిదినం నాడు సాయంత్రం 5 గంటలకు బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టేవారు. కానీ మోదీ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చాక అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ ఈ సంప్రదాయాన్ని సమూలంగా మార్చారు. బడ్జెట్ కేటాయింపులు కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం అంటే ఏప్రిల్ 1 ప్రారంభం నాటికే అన్ని ప్రభుత్వ శాఖలకు చేరాలనే లక్ష్యంతో తేదీని ఫిబ్రవరి 1కి మార్చారు. అలాగే సమయాన్ని కూడా ఉదయం 11 గంటలకు సవరించారు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 112 ప్రకారం ప్రభుత్వం ప్రతి ఏటా తన ఆదాయ వ్యయాల అంచనాను పార్లమెంట్కు సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. రాజ్యాంగ భాషలో దీనినే వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక అని పిలుస్తారు. ఇది దేశ ఆర్థిక స్థితిగతులకు అద్దం పట్టే అత్యంత కీలకమైన పత్రం. ఈసారి బడ్జెట్లో ప్రధానంగా మధ్యతరగతి ప్రజలు ఆదాయపు పన్ను రాయితీలపై భారీ ఆశలు పెట్టుకున్నారు. గత బడ్జెట్లో కొత్త పన్ను విధానం కింద రూ.12 లక్షల వరకు ఆదాయం ఉన్నవారికి పన్ను మినహాయింపు కల్పించిన సంగతి తెలిసిందే.
అయితే ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ పరిమితిని మరింత పెంచాలని లేదా స్టాండర్డ్ డిడక్షన్ మొత్తాన్ని పెంచాలని పన్ను చెల్లింపుదారులు కోరుకుంటున్నారు. ముఖ్యంగా 80C పరిమితిని పెంచడం లేదా ఆరోగ్య బీమా ప్రీమియంలపై పన్ను మినహాయింపులను సవరించడం వంటి అంశాలపై సామాన్యుడి కళ్లు పార్లమెంట్ వైపే ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం సామాన్యుడి జేబుకు ఉపశమనం కలిగించే నిర్ణయాలు తీసుకుంటుందా లేదా అనేది ఇప్పుడు పెద్ద ప్రశ్నగా మారింది. ఆర్థిక సర్వే 2025-26 ప్రకారం దేశ వృద్ధి రేటు 6.8 శాతం నుండి 7.2 శాతంగా ఉండే అవకాశం ఉందని అంచనా వేశారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు ఉన్నప్పటికీ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరంగా ఉందని ఆర్థిక మంత్రి సూచించారు. దేశంపై నమ్మకంతో ఉన్నామని, ప్రపంచానికే భారత్ ఒక ఆశాకిరణమని ప్రధాని మోదీ ఇదివరకే వ్యాఖ్యానించారు. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఉభయ సభలను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ సామాజిక న్యాయం, ఆర్థిక వృద్ధి, జాతీయ భద్రతలో భారత్ సాధించిన విజయాలను కొనియాడారు. వికసిత భారత్ 2047 లక్ష్యానికి ఈ బడ్జెట్ ఒక గట్టి పునాదిగా మారుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా మౌలిక సదుపాయాల కల్పన కోసం సుమారు 11 లక్షల కోట్ల రూపాయల కేటాయింపులు జరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 112 ప్రకారం వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక సమర్పించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. ఈసారి ఆదాయపు పన్ను రాయితీలు, మినహాయింపు పరిమితి పెంపుపై మధ్యతరగతి ప్రజలు గంపెడాశలు పెట్టుకున్నారు. దేశ వృద్ధి రేటు 7.2 శాతంగా ఉంటుందని అంచనా వేస్తుండగా, మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు ఈ బడ్జెట్లో ప్రాధాన్యం దక్కనుంది. అభివృద్ధిని, సామాన్యుడి ఆశలను సమతూకం చేస్తూ నిర్మలా సీతారామన్ ఈ పద్దును ఎలా రూపొందించారో చూడాలి.