HYD: హైదరాబాద్‌లో డేంజర్ బెల్స్

హైదరాబాద్ నగరంలో గాలి నాణ్యత ఆందోళనకర స్థాయికి పడిపోవడంతో ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. వాహనాల నుంచి వెలువడుతున్న పొగ, నగరమంతా జరుగుతున్న భారీ నిర్మాణ పనులు, పరిశ్రమల నుంచి వస్తున్న కాలుష్యం కలిసివచ్చి వాయు కాలుష్యాన్ని గణనీయంగా పెంచుతున్నాయి. గత కొన్ని రోజులుగా గాలి నాణ్యత సూచిక (ఏక్యూఐ)లో స్పష్టమైన హెచ్చుతగ్గులు నమోదవుతుండగా, తాజాగా సికింద్రాబాద్ ప్రాంతంలో ఏక్యూఐ 240కు చేరడం నగర వాసుల్లో ఆందోళనను పెంచింది. ఈ స్థాయి కాలుష్యం ఆరోగ్యానికి హానికరమని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. నగరంలో ఉదయం, సాయంత్రం సమయాల్లో ట్రాఫిక్ రద్దీ అధికంగా ఉండటం వల్ల వాహనాల పొగ మరింతగా గాలిలో కలుస్తోంది. డీజిల్ వాహనాలు, పాత మోడల్ బస్సులు, సరైన పర్యవేక్షణ లేకుండా నడుస్తున్న ఆటోమొబైల్స్ కారణంగా కాలుష్య స్థాయి పెరుగుతోందని పర్యావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు. మరోవైపు మెట్రో విస్తరణ, ఫ్లైఓవర్లు, రహదారి విస్తరణలు వంటి నిర్మాణ పనుల వల్ల ఎగసిపడుతున్న ధూళి కణాలు గాలిలో కలిసిపోయి శ్వాసకోశ సమస్యలను పెంచుతున్నాయి.

పరిశ్రమల కాలుష్యం కూడా ప్రధాన కారణంగా మారింది. నగర శివారు ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఫ్యాక్టరీల నుంచి వెలువడే రసాయన వాయువులు, పొగ నియంత్రణ ప్రమాణాలు సరిగా అమలు కాకపోవడం వల్ల వాయు కాలుష్యం అదుపు తప్పుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. ముఖ్యంగా రాత్రి వేళల్లో కాలుష్య స్థాయి మరింత పెరుగుతోందని పర్యవేక్షణ సంస్థల గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. వైద్యులు ఈ పరిస్థితిపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఏక్యూఐ 200 దాటితే అది “చాలా అస్వస్థకరమైన” స్థాయిగా పరిగణించబడుతుందని, దీని ప్రభావం పిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణీలు, శ్వాసకోశ వ్యాధులు ఉన్నవారిపై ఎక్కువగా ఉంటుందని వారు హెచ్చరిస్తున్నారు. దగ్గు, గొంతు మంట, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, కళ్ల మంట వంటి సమస్యలు పెరిగే అవకాశముందని చెబుతున్నారు. అవసరం లేని సమయంలో బయటకు వెళ్లకుండా ఉండాలని, బయటకు వెళ్లాల్సి వస్తే మాస్క్ ధరించాలని సూచిస్తున్నారు.

నగరవాసుల్లో కూడా అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతోంది. “ఇప్పటికే ట్రాఫిక్, శబ్ద కాలుష్యంతో ఇబ్బంది పడుతున్నాం. ఇప్పుడు గాలి కూడా శుద్ధిగా లేకపోతే ఎలా?” అంటూ పలువురు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఉదయం వాకింగ్‌కు వెళ్లే వారు, పిల్లలతో బయట ఆడించే తల్లిదండ్రులు ఈ పరిస్థితిపై ఆందోళన చెందుతున్నారు. పాఠశాలలకు వెళ్లే చిన్నారుల ఆరోగ్యంపై కూడా ప్రభావం పడుతుందనే భయం వ్యక్తమవుతోంది. పర్యావరణ కార్యకర్తలు ప్రభుత్వం తక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. వాహన కాలుష్య నియంత్రణ పరీక్షలను కఠినంగా అమలు చేయాలని, పాత వాహనాల వినియోగాన్ని తగ్గించేలా చర్యలు తీసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు. నిర్మాణ ప్రాంగణాల్లో నీటి పిచికారీ తప్పనిసరిగా చేయాలని, ధూళి ఎగరకుండా కవర్లు ఏర్పాటు చేయాలని అంటున్నారు. పరిశ్రమలపై నిరంతర పర్యవేక్షణ పెంచి, నిబంధనలు ఉల్లంఘించే యూనిట్లపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతున్నారు.

నగరంలో పచ్చదనం పెంచడంపైనా ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. చెట్లు, పార్కులు, గ్రీన్ బెల్ట్స్ పెరిగితే గాలిలోని హానికర కణాలు కొంతవరకు తగ్గుతాయని అంటున్నారు. ప్రజారవాణాను మరింత ప్రోత్సహించి, వ్యక్తిగత వాహనాల వినియోగాన్ని తగ్గించే విధానాలు తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉందని అభిప్రాయపడుతున్నారు. “హైదరాబాద్ ఢిల్లీలా మారకముందే అప్రమత్తం కావాలి” అన్న డిమాండ్ ఇప్పుడు మరింత బలంగా వినిపిస్తోంది. ఒకప్పుడు స్వచ్ఛమైన గాలికి పేరొందిన నగరం క్రమంగా కాలుష్య ఉక్కిరిబిక్కిరికి గురవుతుండటం ఆందోళన కలిగించే విషయం అని పర్యావరణ వర్గాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం, స్థానిక సంస్థలు, పరిశ్రమలు, ప్రజలు — అందరూ కలిసి బాధ్యతగా వ్యవహరిస్తేనే ఈ సమస్యకు పరిష్కారం దొరుకుతుందని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.