TRUMP; వినాశనపు అంచున ‘సరదా’ రాజకీయం

“మూడో ప్రపంచ యుద్ధం ఏ ఆయుధాలతో జరుగుతుందో నాకు తెలియదు. కానీ నాలుగో ప్రపంచ యుద్ధం మాత్రం రాళ్లు, రప్పలతోనే జరుగుతుంది” అని ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ దశాబ్దాల క్రితమే చేసిన వ్యాఖ్య ఇప్పటికీ ప్రపంచాన్ని ఆలోచింపజేస్తోంది. మూడో ప్రపంచ యుద్ధం జరిగితే మానవ నాగరికత పూర్తిగా నాశనం అయ్యి మళ్లీ రాతియుగానికి వెళ్తుందనే ఆందోళనను ఆయన ఆ మాటల ద్వారా వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుతం పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులు, ముఖ్యంగా ఇజ్రాయెల్–ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఘర్షణలు చూస్తుంటే ఐన్‌స్టీన్ వ్యక్తం చేసిన ఆ భయం మళ్లీ గుర్తుకు వస్తోంది. ఈ పరిణామాల మధ్య అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో పెద్ద చర్చకు దారితీశాయి. యుద్ధం అనేది సాధారణంగా దేశాలకు భారీ నష్టం, ప్రాణ నష్టం, ఆర్థిక విధ్వంసం, భవిష్యత్తుపై అనిశ్చితి వంటి అనేక సమస్యలను తెస్తుంది. అయితే ట్రంప్ ఇటీవల చేసిన వ్యాఖ్యలు మాత్రం యుద్ధాన్ని ఎంతో తేలికగా తీసుకున్నట్లు అనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఇరాన్‌కు అత్యంత కీలకమైన చమురు రవాణా కేంద్రంగా ఉన్న ఖర్గ్ ఐలాండ్‌పై అమెరికా దాడులకు సంబంధించి ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు తీవ్ర విమర్శలకు కారణమయ్యాయి. ఖర్గ్ ద్వీపంపై ఇప్పటికే దాడులు జరిగాయని, అక్కడి సైనిక స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నామని చెబుతూ, అవసరమైతే “సరదాగా” మరికొన్ని దాడులు కూడా చేయవచ్చని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించడం అంతర్జాతీయ వేదికలపై ఆశ్చర్యం కలిగించింది.

ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో...

ఇరా­న్ ఆర్థిక వ్య­వ­స్థ­లో చము­రు ఎగు­మ­తు­లు కీలక పా­త్ర పో­షి­స్తా­యి. దేశ ఆదా­యం­లో పె­ద్ద భాగం చము­రు వి­క్ర­యాల ద్వా­రా­నే వస్తుం­ది. ఆ చము­రు ఎగు­మ­తు­ల్లో 90 శాతం వరకు ఖర్గ్ ఐలాం­డ్ ద్వా­రా­నే జరు­గు­తా­యి. అలాం­టి కీ­ల­క­మైన ప్రాం­తా­న్ని లక్ష్యం­గా చే­సు­కు­ని దా­డు­లు జర­గ­డం, దా­ని­పై ఒక పె­ద్ద దేశ నా­య­కు­డు సర­దా­గా మా­ట్లా­డ­టం అనే­ది ప్ర­పం­చ­వ్యా­ప్తం­గా చర్చ­నీ­యాం­శం­గా మా­రిం­ది. ట్రం­ప్ వ్యా­ఖ్య­ల­లో­ని భావం ఏమి­టం­టే, అక్క­డి సై­నిక స్థా­వ­రా­ల­ను మా­త్ర­మే ధ్వం­సం చే­శా­మ­ని చె­ప్పి­నా, అవ­స­ర­మై­తే మి­గి­లిన వా­టి­నీ లక్ష్యం­గా చే­సు­కో­వ­చ్చ­న్న సం­కే­తం కని­పి­స్తోం­ద­ని వి­శ్లే­ష­కు­లు అభి­ప్రా­య­ప­డు­తు­న్నా­రు. ట్రం­ప్ మా­ట్లా­డిన తీరు కొం­ద­రి­కి సి­ని­మా­ల్లో కని­పిం­చే కొ­న్ని పా­త్ర­ల­ను గు­ర్తు చే­స్తోం­ది. తె­లు­గు సి­ని­మా­లో­ని ఒక ప్ర­సి­ద్ధ పా­త్ర­లా­గా, ఎవ­రి­నై­నా తే­లి­క­గా తీ­సు­కుం­టూ “సర­దా­గా చే­సే­స్తాం” అన్న­ట్టు­గా ఆయన వ్యా­ఖ్య­లు ఉన్నా­య­ని కొం­ద­రు వి­మ­ర్శి­స్తు­న్నా­రు. అం­త­ర్జా­తీయ రా­జ­కీ­యా­ల్లో ఒక దేశం మరో దే­శం­పై దా­డు­లు చే­య­డం అనే­ది అత్యంత తీ­వ్ర­మైన వి­ష­యం. కానీ దా­ని­ని సర­దా­గా తీ­సు­కు­న్న­ట్లు కని­పిం­చే వ్యా­ఖ్య­లు చే­య­డం నా­య­క­త్వ బా­ధ్య­త­ల­కు సరి­పో­తుం­దా అనే ప్ర­శ్న­లు కూడా వి­ని­పి­స్తు­న్నా­యి. ట్రంప్ కవ్వింపు చర్యలతో ఇరాన్- ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం మరింత గందరగోళంగా మారింది.

పశ్చిమాసియాలో ఇప్పటికే పరిస్థితులు ఉద్రిక్తంగా ఉన్నాయి. ఇజ్రాయెల్ మరియు ఇరాన్ మధ్య జరుగుతున్న ఘర్షణలు మూడో వారంలోకి ప్రవేశించాయి. ఈ పరిస్థితి అదుపు తప్పితే అది పెద్ద స్థాయి యుద్ధానికి దారితీసే ప్రమాదం ఉందని అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా అణు ఆయుధాలు కలిగిన దేశాలు ఈ సంఘర్షణలో ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా పాల్గొంటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన పరిణామాలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో ఐన్‌స్టీన్ చేసిన హెచ్చరిక మరింత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంటోంది. ఆధునిక యుద్ధాల్లో ఉపయోగించే క్షిపణులు, అణు బాంబులు, భారీ విధ్వంసక ఆయుధాలు ఒకసారి వినియోగిస్తే ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానవ నాగరికతపై తీవ్రమైన ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉంది. అలాంటి యుద్ధం జరిగితే భవిష్యత్ తరాలు ఆధునిక సాంకేతికతను ప్రాథమిక జీవన విధానాలతోనే బతకాల్సి రావచ్చని ఐన్‌స్టీన్ సూచించారు.

ట్రం­ప్ తర­చు­గా తనను తాను “వెరీ స్టే­బు­ల్ జీ­ని­య­స్” అని పే­ర్కొం­టూ ఉం­టా­రు. తన ని­ర్ణ­యా­లు వ్యూ­హా­త్మ­కం­గా ఉం­టా­య­ని­భా­వి­స్తా­రు. వి­మ­ర్శ­కుల అభి­ప్రా­యం మా­త్రం భి­న్నం­గా ఉంది. ఆయన చే­సిన కొ­న్ని వ్యా­ఖ్య­లు, ము­ఖ్యం­గా ఇతర దే­శా­ల­ను కవ్విం­చే వి­ధం­గా ఉండే మా­ట­లు, అం­త­ర్జా­తీయ రా­జ­కీ­యా­ల్లో ఉద్రి­క్త­త­ల­ను పెం­చే అవ­కా­శ­ముం­ద­ని వారు అం­టు­న్నా­రు. యు­ద్ధా­న్ని ఒక వ్యూ­హా­త్మక ఒత్తి­డి పద్ధ­తి­గా ఉప­యో­గిం­చా­ల­నే రా­జ­కీయ ఆలో­చన ఉం­డ­వ­చ్చ­ని కొం­ద­రు వి­శ్లే­ష­కు­లు భా­వి­స్తు­న్నా­రు. కానీ అలాం­టి వ్యా­ఖ్య­లు పరి­స్థి­తి­ని మరింత సం­క్లి­ష్టం­గా మా­ర్చే ప్ర­మా­దం ఉం­ద­ని కూడా హె­చ్చ­రి­స్తు­న్నా­రు. ప్ర­పంచ శాం­తి అనే­ది కే­వ­లం సై­నిక శక్తి ప్ర­ద­ర్శ­న­తో­నే సా­ధ్యం కాదు. దే­శాల మధ్య పర­స్పర అవ­గా­హన, దౌ­త్య చర్చ­లు, సమ­న్వ­యం వంటి అం­శా­లు కూడా అంతే ము­ఖ్య­మై­న­వి. పశ్చి­మా­సి­యా­లో ప్ర­స్తు­తం నె­ల­కొ­న్న ఉద్రి­క్త పరి­స్థి­తు­లు తీ­వ్ర­మ­వ­కుం­డా ఉం­డేం­దు­కు అం­త­ర్జా­తీయ సమా­జం జా­గ్ర­త్త­గా వ్య­వ­హ­రిం­చా­ల్సిన అవ­స­రం ఉం­ద­ని సూ­చి­స్తు­న్నా­రు.