Odisha: 122 ఏళ్ల తరువాత తెరుచుకోనున్న కోణార్క్ సూర్యదేవాలయ గర్భగుడి..

ఒడిశాలోని 13వ శతాబ్దపు కోణార్క్ ఆలయ గర్భగుడిలోకి భక్తులు ఇప్పుడు ప్రవేశించగలరు. ప్రస్తుతం ఆ స్థలం ఇసుకతో నిండి ఉంది, దానిని తొలగిస్తున్నారు. ఆలయం వెనుక 15 అడుగుల ఎత్తైన గోడ ఉంది. అది కూలిపోకుండా నిరోధించడానికి, బ్రిటిష్ వారు 1903–04లో గర్భగుడిని వేల టన్నుల ఇసుకతో నింపారు.

ఒక శతాబ్దానికి పైగా గడిచిపోయింది, కానీ ఇప్పటివరకు ఎవరూ ఆలయ గర్భగుడిలోకి (జగ్మోహన్ హాల్) ప్రవేశించలేకపోయారు. దానిని తొలగించే పనిని భారత పురావస్తు సర్వే (ASI) మరియు IIT మద్రాస్ నుండి 30 మంది సభ్యుల నిపుణుల బృందానికి అప్పగించారు.

ఇసుకను పూర్తిగా తొలగించడానికి మూడు నెలలు పడుతుందని ASI పూరి సర్కిల్ సూపరింటెండెంట్ DB గఢ్నాయక్ అన్నారు. అంతా సవ్యంగా జరిగితే, భక్తులు ఒక సంవత్సరంలో మొదటిసారిగా చారిత్రాత్మక ఆలయ గర్భగుడిలోకి ప్రవేశించగలరు.

నివేదిక అందిన తర్వాత, ఆలయాన్ని పునర్నిర్మిస్తారు.

లోపలి గోడల పరిస్థితి ఏమిటి? గర్భగుడి నిర్మాణం ఎలా ఉంది? తెలుసుకోవడానికి, ఈ 127 అడుగుల ఎత్తైన ఆలయం లోపల 80 అడుగుల ఎత్తులో ఈ రోజుల్లో జీరో-వైబ్రేషన్ డ్రిల్ (డైమండ్ డ్రిల్) ఉపయోగించబడుతోంది. డ్రిల్లింగ్ ద్వారా, లోపల ఇసుకతో పాటు 8.5 మీటర్ల పొడవు మరియు 160 మిమీ వెడల్పు కలిగిన రాతి నమూనాను సేకరించి విశ్లేషణ కోసం ఐఐటీ మద్రాస్‌కు పంపారు.

నమూనా నివేదిక అందిన తర్వాత, గర్భగుడి నుండి ఇసుకను శాస్త్రీయంగా తొలగించి, ఆపై ఆలయాన్ని పునర్నిర్మిస్తారు. ఇసుకను తొలగించి గర్భగుడిని ఖాళీ చేసిన తర్వాత, నిర్మాణ సమయంలో ఎలా ఉందో అలాగే నిర్మాణాన్ని పునర్నిర్మిస్తారు.

ప్రతి సంవత్సరం 3.5 లక్షలకు పైగా పర్యాటకులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు. దేశంలోని ASI స్మారక చిహ్నాలలో, ఈ ఆలయం తాజ్ మహల్ తర్వాత రెండవ స్థానంలో ఉంది.

ఇది ఇప్పటివరకు ASI చేసిన అతిపెద్ద ఆపరేషన్.

రాబోయే వెయ్యి సంవత్సరాల పాటు ఆలయాన్ని సురక్షితంగా ఉంచడానికి ఇప్పటివరకు అతిపెద్ద ఆపరేషన్ ప్రారంభించబడిందని ASI కన్జర్వేషన్ అసిస్టెంట్ త్రిలోక్యనాథ్ బెహెరా అన్నారు. ఆలయం లోపల ఇసుక ఇప్పటికే 4–5 అడుగుల వరకు పేరుకుపోయి ఉండటంతో, తవ్వకాల కారణంగా ఆలయం పగుళ్లు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని వారు పేర్కొన్నారు.

గర్భగుడిలో పగుళ్లు, వాలులు మరియు అసమతుల్యతలు కనిపించాయి. ఆలయం ప్రమాదంలో ఉందనడానికి ఇవి స్పష్టమైన సంకేతాలు. ఐఐటీ మద్రాస్ నివేదిక ప్రకారం, గర్భగుడి నుండి ఇసుకను ఒకేసారి తొలగిస్తే, రాళ్ళు కదిలి పగుళ్లు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఈ కారణంగా, ఐఐటి నిపుణుడు అరుణ్ మీనన్ పనిని బహుళ దశలుగా విభజించారు. ఇసుకను తొలగించిన ప్రతిసారీ, రాళ్లను అందులో ఉంచుతారు.

ఇసుకను తొలగిస్తున్న ప్రాంతంలోని ప్రతి నిర్మాణ మార్పును నలభై హై-ప్రెసిషన్ సెన్సార్లు పర్యవేక్షిస్తున్నాయి. ప్రతి సెన్సార్ నుండి డేటాను IIT బృందం లోతుగా విశ్లేషిస్తోంది.

చిన్న పొరపాటు జరిగినా కూడా ఆలయానికి గణనీయమైన నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది, కాబట్టి తీవ్ర జాగ్రత్త అవసరం. కొన్ని రాళ్లలో సూక్ష్మ పగుళ్లు కూడా కనిపించాయి, కాబట్టి ఇసుకను తొలగించే ముందు ఆలయ నిర్మాణాన్ని బలోపేతం చేయాలని నిర్ణయించారు.

లోపల ఇసుక పేరుకుపోయింది, పై భాగం ఇప్పుడు ఖాళీగా ఉంది.

కోణార్క్ సూర్య దేవాలయంలో గైడ్‌గా పనిచేస్తున్న సుకాంత కుమార్ పాడి మాట్లాడుతూ, గర్భగుడి లోపల ఏముందో ఎవరికీ ఖచ్చితంగా తెలియదని అన్నారు. చాలా సంవత్సరాల క్రితం, గర్భగుడి వెలుపల కొంత పని జరుగుతోంది. ఆ సమయంలో, నేను పైపులోకి మాట్లాడినప్పుడు, శబ్దం అవతలి వైపుకు ప్రయాణించింది, అంటే కింద ఇసుక స్థిరపడిందని సూచిస్తుంది.

ఈ ఆలయాన్ని 13వ శతాబ్దంలో రాజు నరసింహదేవ I 12 సంవత్సరాల కాలంలో నిర్మించారని ఆయన వివరించారు. ఇది సూర్యారాధనకు, సముద్ర శక్తికి చిహ్నంగా ఉంది.

ఆలయం యొక్క బయటి భాగం ఖొండలైట్ రాయితో తయారు చేయబడింది, అయితే లోపలి గర్భగుడిలో లాటరైట్ రాయి ఉంటుంది - ఒక రకం బరువుగా ఉంటుంది, మరొకటి తేలికగా ఉంటుంది. ఆలయం నిర్మించిన కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, గర్భగుడిలో ఒక భాగం కూలిపోయింది.

జగమోహన హాలు బయటపడింది, కానీ దానికి కూడా పగుళ్లు ఏర్పడినప్పుడు, బ్రిటిష్ అధికారి జె.ఎ. బోర్డియన్ దాని లోపల ఇసుక నింపాడు. ఆ తర్వాత అతను దాని చుట్టూ ఎత్తైన గోడను నిర్మించి దాన్ని మూసివేసాడు.