Budget 2026: ఫిబ్రవరి 1న నిర్మలమ్మ పద్దు

దేశ ఆర్థిక గమనాన్ని నిర్దేశించే 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సర కేంద్ర బడ్జెట్ ముహూర్తం ఖరారైంది. జనవరి 31 నుంచి పార్లమెంట్ బడ్జెట్ సమావేశాలు ప్రారంభం కానున్నాయి. తొలిరోజు ఉభయ సభలను ఉద్దేశించి రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ప్రసంగిస్తారు. అనంతరం ఫిబ్రవరి 1న ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ లోక్‌సభలో బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టనున్నారు.

 ఆదివారం నాడే బడ్జెట్.. ఎందుకు?

సాధారణంగా సెలవు దినాల్లో పార్లమెంట్ సమావేశాలు నిర్వహించరు. అయితే, ఈ ఏడాది ఫిబ్రవరి 1 ఆదివారం కావడంతో బడ్జెట్ తేదీ మారుతుందా అన్న సందిగ్ధం నెలకొంది. కానీ, 2017 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన ఫిబ్రవరి 1వ తేదీ సంప్రదాయాన్ని కేంద్రం కొనసాగించాలని నిర్ణయించింది. ఏప్రిల్ 1న కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభమయ్యే లోపు బడ్జెట్ ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలనే లక్ష్యంతో ఆదివారం కూడా సభను నిర్వహించబోతున్నారు. నిర్మలా సీతారామన్ వరుసగా 9వ సారి బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టి సరికొత్త రికార్డు సృష్టించబోతున్నారు.

 రూ. 12 లక్షల కోట్ల మూలధన వ్యయం?

ఈసారి బడ్జెట్ అంచనాలు గతంతో పోలిస్తే భారీగా ఉండే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా మూలధన వ్యయం (Capital Expenditure) సుమారు రూ. 11 నుండి 12 లక్షల కోట్ల వరకు ఉంటుందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో భాగంగా రైల్వేలు, జాతీయ రహదారులు, పోర్టుల అభివృద్ధికి సింహభాగం నిధులు కేటాయించే ఛాన్స్ ఉంది. గతి శక్తి పథకం కింద కొత్త కారిడార్ల ప్రకటనలు వెలువడవచ్చని సమాచారం.

 ఎన్నికల నగారా.. వరాల జల్లు!

2026లో తమిళనాడు, పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాం, కేరళ రాష్ట్రాల్లో అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఆయా రాష్ట్రాలకు బడ్జెట్‌లో పెద్దపీట వేసే అవకాశం ఉంది. మౌలిక సదుపాయాలు: ఎన్నికలు జరిగే రాష్ట్రాల్లో భారీ రోడ్డు ప్రాజెక్టులు, మెట్రో రైలు విస్తరణకు నిధులు కేటాయించవచ్చు.  సంక్షేమ పథకాలు: మధ్యతరగతి వర్గాలను ఆకర్షించేలా ఆదాయపు పన్ను స్లాబుల్లో మార్పులు, రైతులు మరియు మహిళల కోసం కొత్త పథకాలు ప్రకటించే అవకాశం ఉంది.

 కీలక బిల్లులు.. సంచలన నిర్ణయాలు!

ఈ బడ్జెట్ సమావేశాల్లో ఆర్థిక అంశాలతో పాటు కొన్ని కీలక రాజకీయ బిల్లులు కూడా చర్చకు రానున్నాయి.

వన్ నేషన్ - వన్ ఎలక్షన్: దేశవ్యాప్తంగా ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించే దిశగా రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టే ఛాన్స్ ఉంది.

కొత్త విత్తన బిల్లు: వ్యవసాయ రంగంలో నాణ్యమైన విత్తనాల లభ్యత కోసం పాత చట్టాల స్థానంలో కొత్త విత్తన బిల్లును తీసుకురానున్నారు.

క్రిమినల్ కేసుల్లో ఉన్న ప్రజాప్రతినిధులపై వేటు: 30 రోజులకు పైగా జైలు శిక్ష అనుభవించే సీఎంలు లేదా మంత్రులు వెంటనే పదవి నుంచి తప్పుకోవాలనే నిబంధనతో కూడిన బిల్లును ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది.

వికసిత్ భారత్ 2047 లక్ష్యంగా, ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తూనే ఎన్నికల రాష్ట్రాలపై దృష్టి సారించేలా ఈ 'నిర్మలమ్మ' బడ్జెట్ ఉండబోతోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.