GPS: ఇండియా జీపీఎస్ సేవల్లో అంతరాయం

అం­త­రి­క్ష రం­గం­లో అగ్ర­రా­జ్యా­ల­కు దీ­టు­గా దూ­సు­కు­పో­తు­న్న భా­ర­త్ కు గట్టి ఎదు­రు­దె­బ్బ తగి­లిం­ది. దేశం గర్విం­చ­ద­గ్గ రీ­తి­లో అభి­వృ­ద్ధి చే­సు­కు­న్న స్వ­దే­శీ నా­వి­గే­ష­న్ వ్య­వ­స్థ 'నా­వి­క్' ­స్తు­తం తీ­వ్ర సం­క్షో­భం­లో పడిం­ది. అమె­రి­కా­కు చెం­దిన జీ­పీ­ఎ­స్ (GPS) పై ఆధా­ర­ప­డ­కుం­డా, భా­ర­త్ సొం­తం­గా రూ­పొం­దిం­చు­కు­న్న ఈ వ్య­వ­స్థ­లో­ని ఒక కీలక ఉప­గ్ర­హం పని­చే­య­క­పో­వ­డం­తో సే­వ­ల­లో అం­త­రా­యం ఏర్ప­డు­తోం­ది. సా­ధా­ర­ణం­గా ఏదై­నా నా­వి­గే­ష­న్ వ్య­వ­స్థ కచ్చి­త­మైన సమా­చా­రా­న్ని అం­దిం­చా­లం­టే కనీ­సం నా­లు­గు ఉప­గ్ర­హాల అను­సం­ధా­నం అవ­స­రం. అయి­తే, నా­వి­క్ కూ­ట­మి­లో­ని ఎని­మి­ది ఉప­గ్ర­హా­ల­లో ప్ర­స్తు­తం ఒక కీలక ఉప­గ్ర­హం సాం­కే­తిక కా­ర­ణాల వల్ల పూ­ర్తి­గా ని­లి­చి­పో­యి­న­ట్లు సమా­చా­రం. గత రెం­డు నె­ల­లు­గా ఈ సమ­స్య వే­ధి­స్తు­న్నా, దా­న్ని పు­న­రు­ద్ధ­రిం­చ­డం­లో లేదా ప్ర­త్యా­మ్నా­యా­న్ని సి­ద్ధం చే­య­డం­లో జా­ప్యం జరు­గు­తోం­ద­నే వి­మ­ర్శ­లు వి­ని­పి­స్తు­న్నా­యి. ప్ర­స్తు­తం కే­వ­లం మూడు ఉప­గ్ర­హా­లు మా­త్ర­మే అం­దు­బా­టు­లో ఉం­డ­టం­తో, సి­గ్న­ల్స్ కచ్చి­త­త్వం­లో లో­పా­లు తలె­త్తు­తు­న్నా­యి.

నా­వి­క్ వ్య­వ­స్థ కే­వ­లం సా­ధా­రణ పౌ­రుల కోసం మా­త్ర­మే కాదు, దేశ రక్ష­ణ­లో అత్యంత కీలక పా­త్ర పో­షి­స్తుం­ది. భారత సరి­హ­ద్దు­ల­ను పర్య­వే­క్షిం­చే భారత సై­న్యం , క్షి­ప­ణుల గమ్యా­న్ని ని­ర్దే­శిం­చే వ్య­వ­స్థ­లు ఈ నా­వి­క్ సి­గ్న­ల్స్ పైనే ఆధా­ర­ప­డ­తా­యి. అత్య­వ­సర సమ­యా­ల్లో వి­దే­శీ జీ­పీ­ఎ­స్ వ్య­వ­స్థ­ల­పై ఆధా­ర­ప­డ­టం సు­ర­క్షి­తం కా­ద­నే ఉద్దే­శం­తో­నే కేం­ద్ర ప్ర­భు­త్వం వేల కో­ట్లు ఖర్చు చేసి నా­వి­క్ ను సి­ద్ధం చే­సిం­ది. ఇప్పు­డు ఇం­దు­లో లో­పా­లు తలె­త్త­డం సై­నిక వ్యూ­హా­ల­కు ఆం­దో­ళన కలి­గిం­చే అంశం. ప్రపంచ దేశాలు తమ నావిగేషన్ వ్యవస్థలను నిరంతరం ఆధునీకరిస్తుంటాయి. ఉదాహరణకు అమెరికా తన జీపీఎస్ వ్యవస్థలో ఏదైనా లోపం తలెత్తితే అత్యవసర ప్రాతిపదికన 24 గంటల్లోనే సరిచేసే సాంకేతికతను కలిగి ఉంది. కానీ, మన దేశంలో ఇస్రో (ISRO) శాస్త్రవేత్తలకు తగినంత నిధులు (Funding) అందకపోవడం వల్లే ఈ మరమ్మతు పనులు మందగించాయని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. శాస్త్రవేత్తల ప్రతిభకు కొదవ లేకపోయినా, పరికరాల సేకరణ మరియు ప్రయోగ ఖర్చులకు ప్రభుత్వం నుంచి అందే ప్రోత్సాహం తక్కువగా ఉండటం ఈ స్థితికి కారణమని తెలుస్తోంది.

ఆత్మ­ని­ర్భ­ర్ భా­ర­త్" లక్ష్యం­లో భా­గం­గా ప్రా­రం­భ­మైన నా­వి­క్ వ్య­వ­స్థ­ను కా­పా­డు­కో­వా­ల్సిన బా­ధ్యత కేం­ద్ర ప్ర­భు­త్వం­పై ఉంది. స్మా­ర్ట్ ఫోన్ తయా­రీ కం­పె­నీ­లు కూడా తమ ఫో­న్ల­లో నా­వి­క్ ను చే­ర్చు­తు­న్న తరు­ణం­లో, ఈ వ్య­వ­స్థ వి­ఫ­ల­మై­తే అం­త­ర్జా­తీ­యం­గా భా­ర­త్ ప్ర­తి­ష్ట దె­బ్బ­తి­నే అవ­కా­శం ఉంది. ఇప్ప­టి­కై­నా ప్ర­భు­త్వం స్పం­దిం­చి, ఇస్రో­కు అవ­స­ర­మైన ని­ధు­ల­ను వి­డు­దల చేసి, యు­ద్ధ ప్రా­తి­ప­ది­కన కొ­త్త ఉప­గ్ర­హా­ల­ను ప్ర­యో­గిం­చి 'నా­వి­క్' కు పూ­ర్వ వై­భ­వం తీ­సు­కు­రా­వా­ల­ని దేశ ప్ర­జ­లు కో­రు­కుం­టు­న్నా­రు. కే­వ­లం సై­నిక అవ­స­రా­ల­కే కా­కుం­డా, సా­మా­న్య ప్ర­జల దై­నం­దిన జీ­వి­తం­లో కూడా నా­వి­క్ (NavIC) కీలక పా­త్ర పో­షిం­చా­ల్సి ఉంది. ఇప్ప­టి­కే కేం­ద్ర ప్ర­భు­త్వం స్మా­ర్ట్‌­ఫో­న్ తయా­రీ సం­స్థ­ల­ను తమ తదు­ప­రి మో­డ­ళ్ల­లో నా­వి­క్ సపో­ర్ట్‌­ను తప్ప­ని­స­రి చే­యా­ల­ని కో­రు­తోం­ది. ఇలాం­టి తరు­ణం­లో వ్య­వ­స్థ­లో లో­పా­లు తలె­త్త­డం వల్ల గూ­గు­ల్ మ్యా­ప్స్ వంటి సే­వ­ల­లో నా­వి­క్ వా­డ­కం వె­న­క­బ­డి­పో­యే ప్ర­మా­దం ఉంది. దే­శీయ సాం­కే­తి­క­త­పై ప్ర­జ­ల­కు నమ్మ­కం కల­గా­లం­టే, ఈ వ్య­వ­స్థ ని­రం­త­రా­యం­గా మరి­యు అత్యంత కచ్చి­త­త్వం­తో పని­చే­యా­లి.