Budget 2026 : వైద్య ఖర్చులు తగ్గుతాయా? సామాన్యుడి ఆరోగ్య ఆశలు నెరవేరేనా.

Budget 2026 : భారతదేశ మధ్యంతర బడ్జెట్ 2026కు రంగం సిద్ధమైంది. ఫిబ్రవరి 1న ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ తన వరుసగా తొమ్మిదవ బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టి కొత్త రికార్డు సృష్టించబోతున్నారు. ఈ తరుణంలో సామాన్యుడి నుంచి కార్పొరేట్ దిగ్గజాల వరకు అందరి దృష్టి ముఖ్యంగా హెల్త్ సెక్టార్ (ఆరోగ్య రంగం) పైనే ఉంది. కరోనా వంటి మహమ్మారులు ప్రపంచాన్ని కుదిపేసిన తర్వాత, ఒక దేశం ఎంత సంపన్నమైనదనే దానికంటే ఆ దేశ ఆరోగ్య వ్యవస్థ ఎంత బలంగా ఉందన్నదే ముఖ్యమని అందరికీ అర్థమైంది. అందుకే ఈసారి బడ్జెట్‌లో వైద్యం, మందులు, ఆసుపత్రులపై భారీ ప్రకటనలు వెలువడే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

భారతదేశంలో వైద్యం అనేది ఇప్పటికీ ఒక ఖరీదైన వ్యవహారం. మధ్యతరగతి కుటుంబంలో ఎవరికైనా పెద్ద జబ్బు చేస్తే ఆ కుటుంబం ఆర్థికంగా కోలుకోవడం కష్టంగా మారుతోంది. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో సౌకర్యాల కొరత, ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల్లో అధిక ఛార్జీలు ప్రజలను ఇబ్బంది పెడుతున్నాయి. ప్రపంచ దేశాలతో పోలిస్తే భారత్ తన జీడీపీలో ఆరోగ్య రంగానికి కేటాయించే వాటా చాలా తక్కువ. ఉదాహరణకు అమెరికా తన జీడీపీలో 17-18 శాతం, జపాన్ 10 శాతం కంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేస్తాయి. కానీ భారత్ ఇంకా ఆ స్థాయికి చేరుకోలేదు. అందుకే ఈసారి బడ్జెట్‌లో ఆరోగ్య రంగానికి కేటాయింపులను కనీసం 2.5 శాతానికి పెంచాలని నిపుణులు కోరుతున్నారు.

గత బడ్జెట్ (2025-26)లో ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖకు దాదాపు రూ.లక్ష కోట్లు కేటాయించారు. ఇది అంతకుముందు ఏడాదితో పోలిస్తే 11 శాతం ఎక్కువ. అందులో క్యాన్సర్ మందులపై కస్టమ్ డ్యూటీ మినహాయింపు, కొత్త మెడికల్ కాలేజీల ఏర్పాటు వంటి కీలక నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు. అయితే, పెరిగిపోతున్న జనాభా, కొత్త రకమైన రోగాల దృష్ట్యా ఈ నిధులు ఏమాత్రం సరిపోవని క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనలో అర్థమవుతోంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల రూపురేఖలు మార్చాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.

ఫార్మా రంగం కూడా ఈ బడ్జెట్ నుంచి భారీ ఊరటను ఆశిస్తోంది. ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో సరఫరా గొలుసు సమస్యలు మరియు యుద్ధ వాతావరణం వల్ల మందుల తయారీ ఖర్చులు పెరిగాయి. భారత్‌ను ప్రపంచ ఔషధశాలగా నిలబెట్టాలంటే పరిశోధనలు, స్వదేశీ ఉత్పత్తికి ప్రభుత్వం రాయితీలు ఇవ్వాలి. అలాగే డిజిటల్ హెల్త్ మిషన్ ద్వారా ప్రతి ఒక్కరి ఆరోగ్య రికార్డులను ఆన్‌లైన్ చేయడం వల్ల అత్యవసర సమయాల్లో ప్రాణాలు కాపాడటం సులభం అవుతుంది. ఈ దిశగా బడ్జెట్‌లో ప్రత్యేక నిధులు కేటాయించే అవకాశం ఉంది.

మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే పిల్లల ఆరోగ్యం, పోషణ. దేశ భవిష్యత్తు నేటి బాలల మీద ఆధారపడి ఉంది. కానీ వారి ఆరోగ్య పరిరక్షణకు బడ్జెట్‌లో ఇచ్చే ప్రాధాన్యత తక్కువగా ఉంటోంది. పౌష్టికాహార లోపం అరికట్టడానికి అంగన్‌వాడీ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. వీటితో పాటు ఆయుష్మాన్ భారత్ ఇన్సూరెన్స్ పరిమితిని పెంచడం, ఎక్కువ మందిని ఈ పథకం కిందికి తీసుకురావడం వంటి ప్రకటనలు వస్తే సామాన్యుడికి పెద్ద ఊరట లభిస్తుంది. ఫిబ్రవరి 1న ఆర్థిక మంత్రి ఇచ్చే హామీలు దేశ ఆరోగ్య గతిని మార్చుతాయని అందరూ ఆశిస్తున్నారు.