INDIA: గ్లోబల్ గ్రీన్ లీడర్‌గా భారత్

ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ మార్పులు పెను సవాలుగా మారుతున్న తరుణంలో, భూగోళాన్ని రక్షించే బాధ్యతను భారత్ తన భుజస్కందాలపై వేసుకుంది. పారిస్ ఒప్పందం నుండి గ్లాస్గో సదస్సు వరకు భారత్ ఇచ్చిన ప్రతి హామీని చిత్తశుద్ధితో అమలు చేస్తోందని చెప్పడానికి తాజా గణాంకాలే నిదర్శనం. 2030 నాటికి దేశ మొత్తం విద్యుత్ సామర్థ్యంలో 50 శాతాన్ని పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల ద్వారా సాధించాలనే లక్ష్యాన్ని ఐదేళ్ల ముందే, అంటే 2025లోనే చేరుకోవడం ఒక చారిత్రాత్మక విజయం. ఇది కేవలం ఒక గణాంకం కాదు, భారత పారిశ్రామిక, రాజకీయ , సాంకేతిక దార్శనికతకు లభించిన అంతర్జాతీయ గుర్తింపు.

అగ్రరాజ్యాలకు సవాలు

స్వి­ట్జ­ర్లాం­డ్‌­లో­ని దా­వో­స్‌­లో జరి­గిన వర­ల్డ్ ఎక­నా­మి­క్ ఫో­ర­మ్ వే­ది­క­గా భారత పు­న­రు­త్పా­దక ఇంధన శాఖ మం­త్రి చే­సిన ప్ర­క­టన ప్ర­పంచ దే­శా­ల­ను వి­స్మ­యా­ని­కి గు­రి­చే­సిం­ది. ఇంధన వి­ని­యో­గం­లో అగ్ర­రా­జ్యా­లైన అమె­రి­కా (41%), చైనా (38%) కన్నా భా­ర­త్ (50%) ముం­దం­జ­లో ఉం­డ­టం గమ­నా­ర్హం. 2010లో మన పు­న­రు­త్పా­దక ఇంధన వాటా కే­వ­లం 7 శా­తం­గా ఉం­డే­ది. పది­హే­నే­ళ్ల స్వ­ల్ప కా­లం­లో ఈ స్థా­యి వృ­ద్ధి­ని సా­ధిం­చ­డం వె­నుక అపా­ర­మైన కృషి ఉంది. అభి­వృ­ద్ధి చెం­దు­తు­న్న దేశం కా­వ­డం­తో ఇంధన అవ­స­రా­లు పె­రు­గు­తు­న్న­ప్ప­టి­కీ, బొ­గ్గు­పై ఆధా­ర­ప­డ­టా­న్ని తగ్గి­స్తూ ‘క్లీ­న్ ఎన­ర్జీ’ వైపు మళ్ల­డం సా­మా­న్య­మైన వి­ష­యం కాదు. భా­ర­త­దే­శం తన లక్ష్యా­న్ని ముం­దే చే­రు­కో­వ­డా­ని­కి కొ­న్ని కీ­ల­క­మైన వ్యూ­హా­లు దో­హ­ద­ప­డ్డా­యి. సౌర వి­ద్యు­త్ వి­ప్ల­వం: గత దశా­బ్ద కా­లం­లో సో­లా­ర్ ఇన్‌­స్టా­లే­ష­న్ సా­మ­ర్థ్యం 30 రె­ట్లు పె­రి­గిం­ది. పీఎం-కు­సు­మ్ మరి­యు రూఫ్ టాప్ సో­లా­ర్ పథ­కా­లు వి­ద్యు­త్ ఉత్ప­త్తి­ని సా­మా­న్యు­డి ముం­గి­ట­కు చే­ర్చా­యి.

పా­ల­సీ సం­స్క­ర­ణ­లు: వి­ద్యు­త్ రం­గం­లో వి­దే­శీ పె­ట్టు­బ­డు­ల­ను (FDI) ఆహ్వా­నిం­చ­డం, గ్రీ­న్ ఎన­ర్జీ కా­రి­డా­ర్ల ని­ర్మా­ణం మరి­యు ఉత్ప­త్తి ఆధా­రిత ప్రో­త్సా­హ­కా­లు (PLI) స్థా­నిక తయా­రీ­దా­రు­ల­కు బలా­న్ని ఇచ్చా­యి. మి­శ్రమ ఇంధన వన­రు­లు: కే­వ­లం సౌర శక్తి­పై­నే కా­కుం­డా పవన వి­ద్యు­త్, బయో­మా­స్ మరి­యు అణు శక్తి­ని సమ­ర్థ­వం­తం­గా సమ­న్వ­యం చే­య­డం వల్ల గ్రి­డ్ స్థి­ర­త్వం పె­రి­గిం­ది.ఈ వి­జ­యం కే­వ­లం పర్యా­వ­ర­ణా­ని­కి మా­త్ర­మే పరి­మి­తం కాదు. దీ­ని­వ­ల్ల దేశ ఆర్థిక వ్య­వ­స్థ­కు బహుళ ప్ర­యో­జ­నా­లు చే­కూ­రు­తా­యి. పె­ట్రో­లి­యం మరి­యు బొ­గ్గు ది­గు­మ­తుల కోసం వె­చ్చిం­చే భారీ వి­దే­శీ మారక ద్ర­వ్యం ఆదా అవు­తుం­ది. తద్వా­రా వా­ణి­జ్య లోటు తగ్గు­తుం­ది. అం­తే­కా­కుం­డా, గ్రీ­న్ ఎన­ర్జీ రం­గం­లో లక్ష­లా­ది కొ­త్త ఉద్యోగ అవ­కా­శా­లు లభి­స్తు­న్నా­యి. గ్రా­మీణ ప్రాం­తా­ల్లో చి­న్న తరహా సో­లా­ర్ ప్లాం­ట్ల ఏర్పా­టు వల్ల స్థా­నిక ఆర్థిక వ్య­వ­స్థ­లు బలో­పే­తం అవు­తు­న్నా­యి.

50 శాతం లక్ష్యాన్ని చేరుకున్నప్పటికీ, మన ప్రయాణం ఇక్కడితో ఆగకూడదు. 2070 నాటికి 'నెట్ జీరో' (Net Zero) ఉద్గారాల లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలంటే మరిన్ని సవాళ్లను అధిగమించాలి. సౌర, పవన విద్యుత్ నిరంతరం లభించవు కాబట్టి, పెద్ద ఎత్తున బ్యాటరీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ అభివృద్ధి చేయాలి. పెరిగిన పునరుత్పాదక విద్యుత్‌ను తట్టుకునేలా మన జాతీయ గ్రిడ్‌ను మరింత స్మార్ట్‌గా మార్చాలి. రాబోయే ఐదేళ్లలో ఈ వేగాన్ని కొనసాగించాలంటే భారీ స్థాయిలో నిధులు అవసరమవుతాయి. భారతదేశం సాధించిన ఈ ఘనత వాతావరణ మార్పులపై పోరాడుతున్న ప్రపంచ దేశాలకు ఒక ఆశాకిరణం.