WAR: భారత్పై 'హర్ముజ్' సెగ
పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు యుద్ధ ప్రాతిపదికన పెరుగుతుండటంతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఒక్కసారిగా కుదుపునకు లోనైంది. అంతర్జాతీయ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హర్ముజ్ జలసంధి లో నౌకల రాకపోకలను ఇరాన్ అడ్డుకోవడంతో ముడిచమురు ధరలు ఆకాశాన్నంటాయి. సోమవారం మార్కెట్ ప్రారంభం కావడమే భారీ పెరుగుదలతో మొదలైంది.
ఒక్కరోజే 10 శాతం జంప్!
అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ఏప్రిల్ కాంట్రాక్ట్ ధర బ్యారెల్కు 10 శాతం పెరిగి 81.87 డాలర్లకు చేరింది. ఫ్యూచర్స్లో ఇది ఏకంగా 13 శాతం పెరుగుదలతో 82.37 డాలర్ల గరిష్ఠ స్థాయిని తాకింది. 2025 జనవరి తర్వాత ముడిచమురు ధరలు ఈ స్థాయిలో పెరగడం ఇదే తొలిసారి. ఆదివారం ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడులకు ప్రతిచర్యగా ఇరాన్ భారీగా క్షిపణి దాడులకు దిగడం, గల్ఫ్ తీరంలో మూడు చమురు ట్యాంకర్లను ధ్వంసం చేశామని ప్రకటించడంతో సరఫరా వ్యవస్థ పూర్తిగా స్తంభించిపోతుందనే భయాందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
హర్ముజ్ జలసంధి ఎందుకంత కీలకం?
ఒమన్ మరియు ఇరాన్ మధ్య ఉండే ఈ ఇరుకైన సముద్ర మార్గం ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు గుండెకాయ వంటిది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వినియోగించే చమురులో 20 శాతం (సుమారు రోజుకు 21 మిలియన్ బ్యారెళ్లు) ఈ మార్గం ద్వారానే రవాణా అవుతుంది. ద్రవరూప సహజ వాయువు (LNG)లో కూడా 20 శాతం వాటా ఇక్కడి నుంచే వస్తుంది. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, కువైట్, ఖతార్, ఇరాక్ మరియు ఇరాన్ దేశాల చమురు ఎగుమతులకు ఇది ఏకైక మార్గం. ఈ జలసంధి మూతపడితే ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు లేకపోవడం ప్రపంచ దేశాలను వణికిస్తోంది.
భారత్కు 'బిలియన్ డాలర్ల' భారం
ప్రపంచంలోనే మూడో అతిపెద్ద చమురు వినియోగదారుగా ఉన్న భారత్కు ఈ పరిణామాలు గొడ్డలిపెట్టు వంటివి. భారత్ రోజుకు 5.5 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురును వినియోగిస్తుండగా, అందులో 1.5 నుండి 2 మిలియన్ బ్యారెళ్లు కేవలం హర్ముజ్ జలసంధి నుంచే వస్తాయి. విశ్లేషకుల అంచనా ప్రకారం, బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర ఒక డాలర్ పెరిగినా, భారత ప్రభుత్వం ఏడాదికి అదనంగా రూ.13,000 కోట్లు వెచ్చించాల్సి ఉంటుంది. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులు తగ్గించుకున్న భారత్, ప్రస్తుతం పశ్చిమాసియాపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. గతేడాది భారత్ చమురు దిగుమతుల కోసం 160 బిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసింది. తాజా ధరల పెరుగుదల దేశ కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD)పై తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది. భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి ఏర్పడినప్పుడు వాడుకోవడానికి భారత్ తన వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలను సిద్ధం చేసుకుంది. కేంద్ర మంత్రి హర్దిప్ సింగ్ పురి వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, దేశంలోని భూగర్భ నిల్వలు మరియు రిఫైనరీల వద్ద ఉన్న స్టాక్ కలిపితే భారత్కు 74 రోజుల పాటు చమురు అవసరాలకు ఎటువంటి ఇబ్బంది ఉండదు. ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఘర్షణ కేవలం క్షిపణి దాడులకే పరిమితం కాకుండా, ఆర్థిక యుద్ధంగా మారుతోంది. హర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ అడ్డుకోవడం అనేది ప్రపంచ దేశాలపై ఒత్తిడి పెంచే వ్యూహంలో భాగమే.