AP: క్వాంటం టెక్నాలజీలో ఏపీ చారిత్రాత్మక అడుగు

ఆంధ్రప్రదేశ్ సాంకేతిక రంగంలో మరో చారిత్రాత్మక ఘట్టం నమోదైంది. ప్రపంచ క్వాంటం దినోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని అమరావతిలో దేశంలోనే తొలి క్వాంటం టెస్ట్ రిఫరెన్స్ ఫెసిలిటీని ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు ఆవిష్కరించారు. ఈ కార్యక్రమంతో రాష్ట్రం క్వాంటం టెక్నాలజీ అభివృద్ధిలో ముందంజలో నిలవడమే కాకుండా, దేశానికి కొత్త దిశను చూపించే కేంద్రంగా ఎదిగింది. అమరావతిలోని ఎస్‌ఆర్‌ఎం విశ్వవిద్యాలయం మరియు గన్నవరంలోని మేధా టవర్స్‌లో ఏర్పాటు చేసిన అత్యాధునిక క్వాంటం టెస్ట్ బెడ్స్‌ను సీఎం ప్రారంభించి జాతికి అంకితం చేశారు. ఎస్‌ఆర్‌ఎం క్యాంపస్‌లో ఏర్పాటు చేసిన ‘1ఎస్’ ఓపెన్ యాక్సెస్ క్వాంటం ఫెసిలిటీతో పాటు, మేధా టవర్స్‌లో ఏర్పాటు చేసిన ‘1క్యూ’ క్వాంటం టెస్ట్ బెడ్‌ను కూడా వర్చువల్ విధానంలో ప్రారంభించారు. ఈ రెండు సదుపాయాలతో ఆంధ్రప్రదేశ్ దేశంలోనే క్వాంటం టెస్ట్ రిఫరెన్స్ ఫెసిలిటీ కలిగిన తొలి రాష్ట్రంగా గుర్తింపు పొందింది. ఈ ఫెసిలిటీల ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఇవి అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత అయిన మైనస్ 273 డిగ్రీల సెల్సియస్ వద్ద పనిచేసే విధంగా రూపుదిద్దుకున్నాయి. ఈ స్థాయి సాంకేతిక సామర్థ్యంతో క్వాంటం కంప్యూటింగ్ హార్డ్‌వేర్‌ను పరీక్షించడం, ధృవీకరించడం సాధ్యమవుతుంది. దీంతో పరిశోధకులు, స్టార్టప్‌లు, టెక్నాలజీ కంపెనీలు తమ ఆవిష్కరణలను ప్రత్యక్షంగా పరీక్షించుకునే అవకాశం పొందనున్నాయి. అమరావతిని ‘క్వాంటం వ్యాలీ’గా తీర్చిదిద్దే దిశగా ఇది కీలక ముందడుగుగా భావిస్తున్నారు.

ఈ ప్రాజెక్టుకు టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్, ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్, డీఆర్‌డీఓ వంటి ప్రముఖ సంస్థలు సాంకేతిక సహకారం అందించాయి. దేశవ్యాప్తంగా క్వాంటం టెక్నాలజీ అభివృద్ధికి ఇది ఒక మైలురాయిగా నిలుస్తుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ కార్యక్రమానికి నేషనల్ క్వాంటం మిషన్ ప్రతినిధులు, ఐఐటీ ప్రొఫెసర్లు, శాస్త్రవేత్తలు, క్వాంటం ఇన్నోవేషన్ స్టార్టప్‌ల ప్రతినిధులు, పరిశోధకులు పాల్గొన్నారు. రాష్ట్రంలోని వివిధ విద్యాసంస్థల నుంచి సుమారు 1.5 లక్షల మంది విద్యార్థులు వర్చువల్‌గా ఈ కార్యక్రమాన్ని వీక్షించారు. టెక్నాలజీ వినియోగంలో ఎప్పుడూ ముందుండే చంద్రబాబు నాయుడు, గతంలో ఐటీ రంగంలో రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు తీసుకువచ్చినట్లే, ఇప్పుడు క్వాంటం టెక్నాలజీ రంగంలోనూ అదే దిశగా అడుగులు వేస్తున్నారు. ప్రపంచ స్థాయి సాంకేతికతను అమరావతికి తీసుకురావడం ద్వారా రాష్ట్రాన్ని నాలెడ్జ్ ఎకానమీగా మార్చాలన్న లక్ష్యంతో ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను ముందుకు తీసుకువచ్చారు. ఈ క్వాంటం ఫెసిలిటీ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఇది ఓపెన్ యాక్సెస్ విధానంలో పనిచేయనుంది. అంటే పరిశోధకులు, విద్యార్థులు, స్టార్టప్‌లు నేరుగా ఈ సదుపాయాలను వినియోగించుకుని తమ పరిశోధనలను అభివృద్ధి చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. సైబర్ సెక్యూరిటీ, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, ఔషధాల అభివృద్ధి వంటి కీలక రంగాల్లో ఈ టెక్నాలజీ విప్లవాత్మక మార్పులకు దారి తీస్తుందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’ లక్ష్యంతో పూర్తిగా స్వదేశీ సాంకేతికత ఆధారంగా ఈ ఫెసిలిటీలను అభివృద్ధి చేయడం మరో విశేషం. దేశీయ శాస్త్రవేత్తలు, ఇంజినీర్లు కలిసి రూపొందించిన ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్లోబల్ టెక్నాలజీ మ్యాప్‌లో మరింత ప్రాధాన్యం పొందుతోంది. మొత్తంగా చూస్తే, ఈ క్వాంటం టెస్ట్ బెడ్స్ ప్రారంభంతో అమరావతి సాంకేతిక విప్లవానికి కేంద్రబిందువుగా మారనుంది. పరిశోధన, ఆవిష్కరణలు, ఉపాధి అవకాశాల పరంగా రాష్ట్రానికి ఇది భారీ మైలురాయిగా నిలవనుందని అధికారులు, నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.